İlaçlar, insülinler, cihazlar

nasıl saklanmalı? nasıl taşınmalı?
Tamamen normal göründüğü halde bayatlamış, dolayısı ile etkisiz hale gelmiş olabilirler. Soğukta, sıcakta, yolculuklarda ilaçlarınızı, insülininizi, cihazlarınızı nasıl saklamanız, nasıl taşımanız gerekiyor biliyor musunuz?

Konuyla ilgili uzmanlığına başvurduğumuz Liv Hospital Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Serpil Salman diyabetle süren bir yaşam boyunca ilaçlarınızı ve insülinlerinizi saklarken, yolculuklar sırasında taşırken dikkat edilmesi gerekenler hakkındaki sorularımızı yanıtladı:

1- Diyabet ilaçları özellikle insülinler nasıl saklanmalıdır? Sıcaktan soğuktan nasıl korunmalıdır?
Diyabet için kullanılan haplar diğer ilaçlarda olduğu gibi nemden korunmalı, son kullanma tarihinden önce tüketilmelidir. İnsülin kalemi oda sıcaklığında 4 hafta (28 gün) kadar vasfını kaybetmez. Dolayısı ile kullanılmakta olan insülin kalemi, hava aşırı sıcak değilse çantada taşınabilir, dışarıda bulundurulabilir. Sıcak havalarda bozulma riski taşıdığından buzdolabına koymak daha uygundur. Yedek insülinler daima soğukta, yani buzdolabının yumurtalık rafında (+4 derecede) muhafaza edilmelidir. Yanlışlıkla buzluğa konulup dondurulmuş insülin bozulur, kullanılamaz. İnsülinin taşındığı çanta asla ısı kaynağına (kalorifer vb.) yakın yere konulmamalıdır. Isıya maruz kalan insülin hemen bozulur ve değiştirilmesi gerekir. Dolapta muhafaza edilen insülin çıkarıldıktan sonra oda ısısına gelmesi için 10-15 dakika kadar dışarıda bekletilmeli ve mutlaka iki avuç arasında karıştırıldıktan sonra kullanılmalıdır.

2- Yolculuk sırasında nelere dikkat edilmeli?
Uçağın alt bagaj kısmına verildiğinde yüksek ısı değişimleri nedeniyle insülinler bozulacaktır. Bu nedenle hava yolu ile ulaşımda tüm insülinler el bagajında, kişinin yanında taşınmalıdır. Araç içi seyahatlerde, kısa mesafe seyahat edilecekse hava şartları da uygunsa insülin el çantasında taşınabilir. Hava şartları uygun değilse (aşırı sıcak) ya da uzun süreli bir seyahate çıkılacaksa insülinler mutlaka buz aküsü, araç içi buzdolabı ya da termos çanta ile taşınmalıdır.

ilaclar-insulinler-cihazlar-2

3- Dozajlar nasıl hazırlanmalıdır?
Diyabet tedavisine yeni başlayan, insülinin etkisi zamanının ne zaman başlayıp bittiğini bilmeyen hastalar hekime danışmadan doz değişikliği yapmamalıdır. Gereksiz ek dozlar yapılması veya doz atlama kan şekeri düzenini bozar. Karbonhidrat sayımını bilen hastalar yedikleri yemeğin içeriğine göre insülin dozlarında küçük değişiklikler yapabilirler.

4- Bozulma nasıl anlaşılır? Ne yapmak gerekir?
Bozulan insülinin içinde partiküller oluşabilir, normalde berrak olması gereken insülinler bulanık görünüm alabilir. Ancak, insülinin bozulduğu sadece görünümüne bakarak anlaşılmaz. Tamamen normal göründüğü halde insülin bayatlamış, dolayısı ile etkisiz hale gelmiş olabilir. Eğer insülinden beklenen sonuç alınamıyorsa, yeterli doz yapıldığı halde şeker düşmüyorsa başka bir insülin paketine geçilmelidir. Açılmış bir kalem veya flakon 4 haftadan fazla kullanılmamalıdır. Bu bilgi bazen yanlış anlaşılmakta, paketteki tüm kalemler gereksiz yere çöpe atılmaktadır. Açılmış kalemden kastedilen 5 kalemden oluşan paketin açılması değil, her bir kalem enjektörün kullanılmasına başlanmasıdır.

5- Şeker ölçüm cihazlarının nasıl taşınması, nasıl temizlenmesi gerekir?
Cihaz her zaman verilen ölçüm çantasında taşınmalıdır. Ölçüm cihazının test striplerini su, yağ ve diğer bulaşıcı maddelerden uzak tutmak için, elinize almadan önce mutlaka ellerinizi iyice yıkamanız ve kurulamanız gerekir. Elektronik parçalarına zarar vermemek ve başka arızalara neden olmamak için cihaz dikkatlice tutulmalıdır. Stripler aşırı ısıya, neme, soğuğa veya kire maruz kalmamalıdır. Cihaz ve strip için firmalar tarafından önerilen ısılarda tutulmalıdır. Cihaz kirlenmelerinde cihazın dış kısmı ıslak olmayan nemli bez ve yumuşak bir deterjan ile silinmeli, temizledikten hemen sonra cihaz tüy bırakmayan bir bez ile kurulanmalıdır. Teker teker paketlenmiş olmayan, kutu içinde toplu halde bulunan striplerin hava ve nemle teması, bozulmalarına neden olur. Bu nedenle kutunun ağzı uzun süre açık bırakılmamalıdır. Bu cihazlar pille çalışır. Gereğinde değiştirmek üzere yedekte pil bulundurulmalıdır.

uygulama sırasında dİkkat edİlmesİ gerekenler
1- İnsülin enjeksiyonu mutlaka dönüşümlü olarak uygulanmalıdır. Yani her dozu farklı bölgelere uygulamak gerekir. Her zaman aynı bölgeye yapılan insülin lipodistrofiye sebep olabilir. Lipodistrofiler, hep aynı bölgeye insülin yapılmasından ötürü yağ dokusunun değişikliğe uğramasından dolayı gelişir. Bu bölgede sertleşme, şişme, acı, ağrı ve kızarıklık oluşabilir, üstelik insüline beklenen yanıt alınamaz.

2- Enjeksiyon bölgesi mutlaka sabunlu suyla temizlenmiş olmalı ya da özel mendiller (swap) kullanılması gerekir. Alkol ile temizlik gerekmez. Eğer alkol ile temizlenirse iğnenin deliğinden alkol sızarak ağrılı enjeksiyona sebep olabilir. Alkol kullanıldıysa uçması beklenmelidir.

3- Enjeksiyon yapıldıktan sonra, 10 saniye durup beklenmeli, insülinin emildiğinden emin olduktan sonra iğneyi çekmelisiniz.

4- İnsülinin uygulandığı bölgedeki deri ile kas arasında kalan yağlı dokunun kalınlığı en az enjeksiyon yerinin seçimi kadar önemlidir. Kas içine yapılan insülin daha hızlı etki gösterir ve etkisi daha kısa sürer. Bu durum hipoglisemiye sebep olabilir. Kas içine enjeksiyon yapmaktan kaçınmak için deriyi parmağımızla kavradıktan sonra iğneyi batırarak insülini enjekte etmelisiniz. Enjeksiyon iğnesi bir kez kullanılmalı ve her seferinde değiştirilmelidir.


Diabetic Living İlkbahar/Yaz 2016

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.