Grip En Çok Elden Ele Geçiyor

Ailede başlayan ve en önemli sağlık tedbirleri arasında başta gelen el yıkama alışkanlığı kişisel temizliğin yanı sıra toplum sağlığı açısından da büyük önem taşıyor. Doğru el yıkama kurallarını ne kadar biliyoruz dersiniz?

Medical Park Bahçelievler Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Dilek Arman, tüm dünyada el yıkamanın yeterince yaygın olan bir alışkanlık olmadığına vurgu yaparak, bu alışkanlığın en önemli sağlık tedbirleri arasında başta geldiğine dikkat çekiyor: “Elden ele bulaşabilecek virüslerin başında solunum yolu enfeksiyon etkeni virüsler gelir ki grip virüsü en tehlikeli virüs olarak tanımlanabilir. Herhangi bir kişi ile tokalaşma sırasında ele bulaşabilecek tüm virüsler bu yolla vücuda giriş kapısı bulabilir. Aslında daha çok tokalaşma ile başka kişilerin ellerinden alınmasından söz etsek de çevre teması ile o alana bulaşmış tüm virüslerin de alınması söz konusu olabilir. Bu şekilde ele aldığımızda grip virüsü, soğuk algınlığı virüsleri, nezle virüsleri hatta elde minicik bir yara varlığında Hepatit B virüsü de bulaşabilir. Eller, ağız ve solunum yoluna mikrop taşınması için çok uygun ve bu nedenle önemli aracılardır. Grip ve tüm solunum yolu virüs hastalıklarının yanı sıra, sindirim kanalına ulaşarak hastalık yapabilecek, mikrobik besin zehirlenmelerinden, tifo, paratifoya kadar çok sayıda hastalık önlenebilir. Ayrıca bazı enfeksiyonlar mikropların kişinin kendi florası yani koruyucu mikrop yuvasına eklenmesinden sonra oluşur. Örneğin idrar yolu enfeksiyonu veya ameliyat sonrası gelişen enfeksiyonlar hastanın kendinde zaten bulunan mikropların uygun ortam bularak hastalık oluşturması ile ilişkili durumlardır. Bu hastalıkları da dikkate aldığımızda bugün tedavi şansı bulmakta zorlandığımız enfeksiyonları oluşturan dirençli mikropların yayılımında da eller önemli aracılardır. Doğru el yıkama elin tüm kısımlarının ovulduğu, mikroptan arındırıldığı el yıkama olarak tanımlanabilir. Su ve sabunla ellerin yıkandığı durumda bu işlem mikroorganizmaların uzaklaştırılmasını sağlar. Bu nedenle avuç içleri, her iki elin sırtı, parmak araları, parmak uçları, başparmak üstü havuz ve bilek kısmının ovularak mikroorganizmadan arındırılması gereklidir. Eller yemekten önce ve sonra, tuvaletten çıkarken mutlaka yıkanmalıdır. Farklı yüzeylerle temastan sonra her defasında ellere mikropların bulaşacağını akılda tutarak yıkanması önerilebilir. Ellerin sıcak veya ılık su ile yıkanması daha iyi mikrop öldüreceği yanılgısı ile yapılıyor. Oysa biz laboratuvarda mikropları 35-37 derecelik fırınlarda daha iyi üresinler diye bekletiyoruz. Bu bizim vücut ısımız ve elimizin dayanabileceği ısı bu kadar bile yüksek değil. Ellerin ılık ya da sıcak su ile yıkanması temizlik açısından bir katkı sağlamayacaktır. Aksine ellerin daha fazla tahrişine neden olacaktır. Yararı olmadığı gibi zararlı bir uygulamadır.”

ELLERİNİZİN HER YERİNİ (BİLEKLER, AVUÇ İÇLERİ, PARMAKLAR, PARMAK ARALARI, EL SIRTI VE TIRNAK İÇLERİ) EN AZ 15 SANİYE KUVVETLİCE OVALAYIN VE BUNU GÜN İÇİNDE SIK SIK TEKRARLAYIN.

Tam bir ovuşturma ile kısmen katkı sağlayabilirse de akan bir suyun etkisi ile uzaklaştırılan mikroplar kadar mikroptan arınmış olmayı beklememek gerekli. Ancak eğer alkollü mendil söz konusu ise mikroplara öldürücü etki gösterebilir. Bu nedenle temiz bir su ve sabun en önemli temizleyicidir. Bunun dışında alkol bazlı el dezenfektanları ovularak elde kurutulmak sureti ile işe yarayabilir. Bu kapsamda geleneğimiz kolonya da etkili olabilir.

DOĞRU EL YIKAMA NASIL OLMALI?

Memorial Ankara Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bölümü’nden Uz. Dr. Çiğdem Erol doğru el yıkama kurallarını şöyle özetliyor: Toplu taşıma araçlarından iner inmez ellerinizi yıkayın. Ellerinizi her yemekten önce ve sonra, tuvalet öncesi ve sonrası, iş ya da okuldan eve dönüşte, okulda ders aralarında kısacası yabancı yüzeylere temas ettiğiniz tüm günlük faaliyetler sonrasında ve görünür kirlenme varlığında yıkayın. Birçok mikroorganizma eller vasıtasıyla yayıldığı için salgın hastalıkların önlenmesinde yeterli sürede ve doğru el yıkama büyük önem taşır. Toplu taşıma araçları, okullar, iş yerleri gibi kalabalık ortamlarda yüzeyler ve kişiler arasındaki bu zinciri kırmanın en etkili yolu sık el yıkamadır. Eller yıkanırken parmak araları ve el bileği ihmal edilmemeli. Bulaşıcı hastalıklarla mücadelenin kanıtlanmış en etkili yolu el yıkamadır.

Ancak bunun geçerli olabilmesi için ellerin yıkanma şekli de çok önemlidir. Etkin bir hijyen sağlamak için, ellerinizi su ve sabun ile 30-60 saniye süreyle parmak aralarınızı ve el bileklerinizi de dahil ederek yıkayın. Su ve sabuna ulaşılamayan yerlerde, ellerde görünür kirlenme olmadığı sürece alkollü el dezenfektanlarıyla ellerin 10-15 saniye aynı şekilde ovalanması yeterli olacaktır. Açık ve nemli ortamda bekleyen katı sabunların üzerinde bakteriler çoğalabilir. El yıkarken sıvı sabunların tercih edilmesinin uzun süre açıkta nemli olarak bekleyen katı sabunlara oranla daha güvenli olduğu söylenebilir. Nemli ortamda bulunan katı sabunlar üzerinde bakterilerin çoğalması mümkündür. Burada dikkat edilmesi gereken sıvı sabunları kullanırken sabun kaplarının içindeki sabun tamamen bitmeden üzerine ekleme yapmamaktır. Sıvı sabun kapları yıkanıp kurutulduktan sonra yeni sabun eklemek bakteri oluşumunu engellemek açısından daha güvenlidir.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.